Hoe ex-krakers weer terug naar school gingen

De Grote Pyr is een oud schoolgebouw in Den Haag uit 1907. Elf jaar geleden kregen de voormalig bewoners van het krakersbolwerk De Blauwe Aanslag het pand als alternatieve woning aangewezen door de gemeente. De Pyr is weliswaar geen kraakpand, maar de krakersmentaliteit is nog wel aanwezig. Het pand is omgetoverd tot een woon- en werkgroep, waar bewoners met elkaar verantwoordelijk zijn voor het onderhoud. Fotografe Eveline van Egdom gaf mij een rondleiding door De Pyr en vertelde over het leven daar.

Ontstaan van De Pyr Krakersbolwerk De Blauwe Aanslag was een oud belastingkantoor en bestond bijna 23 jaar toen de bewoners moesten vertrekken. De reden voor de ontruiming van het pand was een wegverbreding. Na de ontruiming heeft het terrein nog jaren braak gelegen, tot woede van veel bewoners. De gemeente kwam met het voorstel om de krakers te huisvesten in De Grote Pyr. Door met de bewoners een stichting op te richten en met behulp van financiering vanuit de gemeente ontstond de woon- en werkgroep.

Het schoolgebouw was langzaam aan het vervallen toen de krakers van De Blauwe Aanslag het pand introkken. Intussen zijn er 22 huurwoningen gemaakt. De bewoners kregen de ruimte om hun woning naar eigen smaak in te delen, hierdoor heeft elke woning een eigen karakter gekregen. Er zijn ook verschillende bedrijven in het pand, zoals een vegetarisch restaurant, een record label, kindermuseum en nog veel meer. In totaal 23 bedrijfjes. Ook worden er diverse workshops gegeven, zoals dans, zang en edelsmeden.

Al deze bedrijvigheid maakte mij nieuwsgierig en ik besloot om zelf een bezoekje te brengen aan dit enorme pand. Het gebouw heeft verschillende ingangen. Het was even lastig om het huis van Eveline te vinden. De bewoners leven op de eerste en tweede verdieping en de zolder. Veel mensen laten hun deur wagenwijd openstaan wat een gemoedelijk gevoel geeft.

Eveline kwam even later aan met haar dochtertje. We smeerden een beschuitje in de gemeenschappelijke keuken. ‘Ik deel deze keuken met een aantal andere mensen van deze verdieping. Soms koken we voor elkaar en maken we een praatje. Ik woon hier zelf al vanaf het begin en over de jaren heen leer je elkaar goed kennen. Soms heb je weleens onenigheid, maar dat is nooit van lange duur.’

 

DSCI0345       DSCI0341

De oude schoolgangen zijn nog in oude staat gebleven.     Eveline en haar dochter

 

 

DSCI0343        DSCI0349

Dit was de eerste gemeenschappelijke keuken                       en nog een gemeenschappelijke keuken

 

DSCI0335        DSCI0331

Omdat de plafonds zo hoog zijn, hebben de bewoners

een verdieping in de ruimte erbij gebouwd.

DSCI0327              DSCI0328

gezelligheid in de gang

 

DSCI0351          DSCI0352

Het uitzicht vanaf de tweede verdieping

 

DSCI0332          DSCI0333

Dit is een superzuinige kachel van bergkachel                       Kinderspeelparadijs

Ik werd door Eveline voorgesteld aan meerdere bewoners. Ik voelde mij door de openheid van de mensen al snel welkom in het gebouw. ‘Veel mensen die hier wonen zijn creatieve mensen. Zo zijn er schrijvers, Fotografen, Tekenaars, muzikanten en noem maar op. De meesten zijn ook erg handig. Veel van mijn buren zijn timmerman of -vrouw en hebben de meeste dingen zelf gebouwd.

 

 

BRON FOTO: Eveline van Egdom en Sharon Stork

Advertenties

Kraken gaat door

Om wat meer informatie te vinden over het kraken sinds de anti-kraakwet ging ik langs bij het kraakspreekuur  in de vondelbunker in Amsterdam. De woordvoerder van de avond wilde graag anoniem blijven. Wat begrijpelijk is wanneer je als kraker als misdadiger wordt gezien. De woordvoerder was niet erg blij om mij te zien. ‘Ik houd niet erg van de media. De berichtgeving is te eenzijdig.’ Hij vertelde mij dat er jaarlijks zo’n twee- à driehonderd (aspirant) journalisten per jaar langskomen in de bunker.

‘Ik houd niet erg van de media. De berichtgeving is te eenzijdig.’

Nog steeds worden in Nederland wekelijks panden gekraakt. Veel gemeenten zijn tegelijkertijd druk bezig kraakpanden te ontruimen. In Amsterdam zijn volgens nieuwsberichten al honderden panden ontruimd sinds de anti-kraakwet in 2010 werd ingevoerd. Deze wet  heeft het leven van krakers een stuk lastiger gemaakt.

Om een pand te kraken moet je veel moeite doen. ‘Je kan voor advies altijd langs bij het kraakspreekuur, maar het zware werk moet je zelf doen.’ Volgens de woordvoerder. Ten eerste zoek je uit hoe lang een pand leegstaat en of er plannen zijn voor het pand. Zorg dat je een advocaat in de arm neemt. Het is beter om met een grote groep te kraken, mocht de huisbaas een knokploeg op je af willen sturen. Vervolgens verander je het slot, zet een kraaksetje neer en bel je de politie.

Door de nieuwe wet is kraken geen overtreding meer, maar een misdrijf geworden. De politie en het OM zijn er nu sneller bij en de straffen zijn zwaarder geworden. Er wordt vrijwel direct een brief  van het OM door de bus gegooid waarop staat dat het pand moet worden ontruimd, toch houdt dit het kraken niet tegen.

De Gerechtshoven van Den Haag en Amsterdam hebben na invoering vrijwel direct een streep gezet door de anti-kraakwet. Deze zou in strijd zijn met de Europese Verdrag voor de rechten van de mens (EVRM). Dit verdrag geeft de krakers recht om eerst door een rechter te laten bepalen of zij onrechtmatig in een huis verblijven. In de anti-kraakwet staat dat politieagenten het recht hebben krakers direct een pand uit te zetten, maar dit strookt dus met de Europese wetgeving.

34629

‘Sinds de anti-kraakwet is kraken toch verboden, dus hoef je geen rekening meer te houden met de duur van de leegstand’.

Als de politie een kraak constateert of de eigenaar van een pand doet aangifte, dan volgt het Openbaar Ministerie (OM) een bepaalde procedure. Om het pand te kunnen ontruimen moet de eigenaar concrete plannen hebben voor een pand, zoals renovatie of verkoop. Gemeenten willen meestal niet ontruimen voor leegstand. Ook wanneer de krakers overlast veroorzaken kunnen zij na acht weken het pand worden uitgezet. Er zijn diverse uitzonderingen waardoor een kraker direct het pand kan worden uitgezet en mee wordt genomen naar het bureau voor verhoor:

– Er is sprake van huisvredebreuk (dit geldt niet als het pand langer dan een jaar leegstaat).

– Als de krakers worden verdacht van andere strafbare feiten, waarbij de eigenaar van het pand ernstig wordt getroffen.

– Er is sprake van (een ernstige vrees voor) verstoring van de openbare orde en veiligheid.

De woordvoerder van het kraakspreekuur zegt:  ‘Sinds de anti-kraakwet is kraken toch verboden, dus hoef je geen rekening meer te houden met de duur van de leegstand’. Ook geeft hij aan dat anonimiteit erg belangrijk is. ‘Wanneer je door het OM gedaagd wordt hoef je geen naam op te geven.’ De duur van een kraak is tegenwoordig nog maar een aantal maanden. ‘Als je eruit wordt gezet ga je gewoon weer op zoek naar een nieuw pand.’

 

 

 

Het spinhuis geeft niet op

Het is inmiddels dag 40 voor de krakers van het spinhuis. De studenten hebben in de UvA de gemeenschappelijke ruimte gekraakt. Dit begon met het sluiten van de ‘common room’, maar liep uit op het protesteren tegen het ondemocratische systeem van de universiteit.

‘Zolang er geen concrete plannen voor het spinhuis zijn blijven we hier zitten.’

Al eerder heeft de UvA de studenten bedreigd met uitzetting.  Hierop reageerden de studenten met een WOB-verzoek (Wet Openbaarheid bestuur).  Woordvoerder Joris van Wouden houdt voet bij stuk. ‘Zolang er geen concrete plannen zijn voor het gebouw, blijven we hier zitten. De UvA claimt dat er asbestsanering plaats moet vinden, maar na een gesprek met iemand van huisvesting is het niet nodig dat wij hiervoor het spinhuis verlaten. Er worden een paar gaatjes in het plafond geboord en dit zal minder dan een halve dag duren.’

De krakers worden nu door het bestuur voor de rechter gesleept. Zes studenten die het WOB-verzoek hadden ingediend, kregen twee dagen geleden een dagvaarding van het UvA-bestuur. in de dagvaarding blijkt dat het bestuur wel anti-kraak in het gebouw wil zetten. Dit werd eerder ontkend door Rector Magnificus Dymph van der Boom.

De ‘Common room’ is een plek waar we onafhankelijk van de universiteit zijn.  ‘We konden hier onze eigen broodjes verkopen, met leraren discussiëren, filmavonden en lezingen houden.’ volgens van Wouden. De common room werd deze zomer door het UvA-bestuur gesloten toen de faculteit verhuisde naar het Roetserseiland. ‘We kregen hier een nieuwe common room, maar het ademt totaal geen sfeer. Je zit bovendien aan allerlei regels verbonden zoals zaalverhuur, openingstijden en de catering wordt van buitenaf verzorgd.

 

DSCI0211

Een week geleden ging ik langs bij het spinhuis om te praten met woordvoerder Joris van Wouden. Ik kwam aangelopen bij het spinhuis en hoorde iemand zacht gitaar spelen en zingen. Iedereen luisterde gefascineerd naar de muzikant. Ik haalde een biertje aan de bar en kreeg gelijk een warm welkom van een bezoeker van het spinhuis. Later op de avond werd er een zelfgeschreven script naverteld en gedichten voorgelezen. Er zat veel humor in de voorgedragen stukjes.

‘We hebben met een groep studenten het spinhuis gekraakt, omdat we graag de vrijheid die we hebben in de oude common room willen behouden. We hebben een alternatieve gemeenschappelijke ruimte aangeboden gekregen, maar dit is gewoon een veredelde kantine zonder karakter. Van ons hoeft de common room niet in het spinhuis te zijn, maar we willen wel een autonome plek behouden op de universiteit.’

‘De universiteit geeft ons niet de ruimte om kritisch te denken en zelf fouten te maken.’

‘Wij protesteren hier op kleine schaal tegen het top-down beleid van de UvA. Het bestuur en de studenten staan lijnrecht tegenover elkaar. Het studeren is heel erg prestatiegericht geworden, hierdoor krijg je geen kans om jezelf volledig te ontwikkelen. Het is gewoon een diploma fabriek geworden. Er is zelfs een Professor Emeritus van Sociologie eruit gezet omdat hij kritiek had op het bestuur. Wij betalen zelf voor onze studie, maar we krijgen geen ruimte om zelf fouten te maken, kritisch te denken of initiatieven te starten.’

 

DSCI0210

Crooks

Voor veel mensen met een laag inkomen lijkt anti-kraak een goede oplossing. Een woningcorporatie biedt vaak een ruime en goedkope woning aan, zonder al te lange wachtrijen. Dit klinkt ideaal, maar veel anti-kraakbewoners zijn niet positief over de manier waarop anti-kraakbureaus met hen omgaan.

De Groene Amsterdammer kwam eind september met een onderzoek naar voren dat veel anti-kraakbureaus niet volgens het boekje werken. Sinds de anti-kraakwet in 2010 werd ingevoerd, hebben gemeenten steeds meer panden beschikbaar gesteld aan anti-kraakbureaus. Doordat er een druk staat op gemeente om actief leegstand te bestrijden, is er een nauwe samenwerking tussen bedrijven, overheden en woningcorporaties ontstaan.

Tienduizenden mensen wonen op anti-kraak contracten. Al geven deze contacten meer lasten dan lusten. Een anti-kraakbureau mag volgens de wet geen huur vragen. De bewoners zijn er als bewaking voor het pand. zij leveren dus een bepaalde dienst, maar worden verwacht een bruikleenvergoeding te betalen en te vertrekken wanneer dat wordt opgedragen.

Er zitten een aantal voorwaarden aan het anti-kraakwonen. Je mag geen kinderen bij je hebben wonen, omdat beheerders van mening zijn dat tijdelijk wonen geen goede basis is voor kinderen. Vorig jaar januari wilde anti-kraakbureau Camelot nog een moeder met kind op straat zetten vanwege contractbreuk. De moeder verklaarde dat ze geen alternatieve woning kon vinden en schakelde de hulp in van Bond Precair Wonen en een advocaat, waardoor de uitzetting kon worden voorkomen.

 

Een antikraker moet bij vertrek het huis leeg opleveren. Ze moeten ook vloeren en kachels verwijderen als zij hun borg terug willen. In veel oude panden kan asbest zitten. Een half jaar geleden kwam er een klacht naar voren van een ex-huurder. Hij had zonder dat te weten asbest vloeren uit zijn oude woning moeten slopen.

Verder mag je geen huisdieren hebben, geen feestjes geven, niet blowen en moet je huis altijd opgeruimd zijn. Inspecteurs kunnen ten alle tijden met eigen sleutel binnenkomen en de boel inspecteren. Wanneer er iets ontdekt wordt wat hen niet aanstaat, kunnen er boetes worden uitgedeeld of mensen kunnen op straat worden gezet.

Allemaal lege pandjes

Het lijkt alsof de geschiedenis zichzelf herhaald. De huidige situatie met de leegstand en de behoefte aan betaalbare huurwoningen in de grote steden is vergelijkbaar met de tijd waarin de krakersbeweging is ontstaan. Door de nieuwe wetgeving weten gemeenten krakers sneller een pand uit te krijgen en te beboeten.

Er is veel leegstand in Nederland. Het begon met de kerken en kloosters, gevolgd door winkels en kantoren en nu komen er ook steeds meer boerderijen leeg te staan. Gemeenten willen leegstand bestrijden door de panden een nieuwe bestemming te geven. Voorbeelden hiervan zijn: anti-kraakwoningen, studentenkamers, broedplaatsen, ouderen- en verslavingszorg en horeca. Er zijn al een aantal panden getransformeerd, maar de leegstand is nog steeds een groot probleem. Zo bezit alleen al de rijksoverheid een leegstand ter grootte van de provincie Utrecht.

De leegstand van kantoorpanden bedraagt 17 procent en van winkels 9 procent. Dit komt samen neer op ongeveer 10 miljoen m2 leegstaand oppervlak. De crisis is niet de enige reden voor de leegstand. Veel bedrijven verkopen tegenwoordig hun producten online waardoor veel winkels niet meer nodig zijn. Door het thuiswerken verdwijnen er veel werkplekken. Dit maakt veel kantooroppervlak overbodig.

Link to infographic: 'Voorraad en leegstand van kantoren en winkels'

Bijna 5 procent van alle woningen in Nederland staat leeg. Dit komt neer op ongeveer 350.000 woningen. Dit is nog de kleinste groep van de verschillende soorten leegstaande panden. Sinds 2000 is het aantal tuin- en landbouwbedrijven met 31 procent afgenomen.  De leegstand van boerderijen kan groter worden dan die van kantoren en winkels bij elkaar. Het Wageningse kennisinstituut Alterra verwacht in 2030 een leegstand van 15 miljoen m2.

Het CBS telde in 2013 27.000 daklozen. Ook zijn er dit jaar al bijna 17.000 asielaanvragen gedaan. Genoeg mensen die een ruimte kunnen gebruiken dus. De meeste leegstand is in buitenwijken, kleinere steden en dorpen. Grote steden hebben dit in mindere mate, maar het is zeker wel aanwezig. Veel studenten moeten vaak jarenlang op een wachtlijst staan, voordat ze een kamer vinden. Deze zijn meestal erg duur en niet goed onderhouden. Het hergebruik van de leegstand zou zorgen voor betaalbare woningen en minder daklozen. Door speculatie is het voor vastgoedeigenaren voordelig om de panden leeg te houden. Zolang er partijen zijn die profiteren van de leegstand zal hier weinig verandering in komen.

 

BRON FOTO: weblog.monsterrent.com

veganstyle

Veganistisch eten komt veel voor in de krakerskeuken. Er zijn veel kraakpanden, waar veganistisch, biologisch en/of vegetarisch wordt gekookt. Sommigen van deze kraakpanden hebben zelfs een eigen restaurant. Uiteraard zijn niet alle krakers vegetarisch of veganistisch, maar omdat het me een uitdagend dieet lijkt, zou ik me graag een beetje willen verdiepen in het veganisme.

Veganisten eten helemaal geen producten afkomstig van dieren. Dus ook geen melk(producten), eieren en roomboter. In Nederland zijn zo’n 16.000 mensen veganist. De meeste veganisten zijn ook kritisch over de aankoop van bijvoorbeeld kleding, medicijnen en verzorgingsproducten. Ook hier mogen volgens hen geen dierlijke producten in zijn verwerkt of voor zijn gebruikt. Als producten getest zijn op dieren, worden deze vaak ook niet gebruikt. Hiermee willen veganisten voorkomen dat ze bijdragen aan dierenleed door menselijk toedoen. Het zorgen voor minder dierenleed is bij de meeste veganisten de hoofdreden. Andere redenen kunnen zijn: gezondheid, milieu, smaak of religie.

Zowel veganisten als vegetariërs komen al eeuwenlang voor. De benaming veganisme werd pas rond de tweede wereldoorlog voor het eerste gebruikt. De term veganisme komt voor uit de Engelse benaming voor groenten, vegetables. Al ruim voor de tweede wereldoorlog aten mensen veganistisch. Het veganisme werd voor het eerst bekend doordat een bekende Griekse wiskundige en filosoof besloot veganistisch te eten. Zijn naam was Pythagoras. Dit was rond 500 voor Christus. Groepen onder de oude Grieken, Romeinen en Indiërs werden in die tijd voor het eerste veganist. Al waren er ook grote bevolkingsgroepen die juist weer veel vlees aten. De mensen hadden uiteenlopende redenen om veganist te worden. Zij deden dit bijvoorbeeld vanuit een religie. Ook dachten zij dat het gezonder was. Het veganisme werd in de westerse wereld pas veel later populair. Het drong pas rond de 17e en 18e eeuw door.

Als er geen dierlijke producten worden gegeten kan dat soms tekort geven aan bepaalde voedingsstoffen. Het gaat dan om:

Vitamine B12: Vitamine B12 is een vitamine die alleen in dierlijke producten voorkomt. Deze vitamine heeft ieder mens nodig. Bij een tekort kunnen er verschillende problemen ontstaan. Bijvoorbeeld vermoeidheid, gebrek aan eetlust of aantasting van het zenuwstelsel. Als er geen supplement wordt genomen, is de kans op vitamine B12 tekort groot. Er zijn ook veganistische producten met (toegevoegde) vitamine B, maar de concentratie is vaak erg laag.

Eiwit: Dierlijke producten zijn rijk aan eiwit. Als er te weinig eiwit wordt gegeten, kan dit onder andere zorgen voor spierafbraak. Dit komt doordat lichaamsweefsels zoals spieren opgebouwd zijn uit eiwit. Vervangers voor eiwit kunnen zijn linzen, quinoa of tempeh.

IJzer: Vlees is een belangrijke bron van ijzer. Als er te weinig ijzer gegeten wordt, kan dit zorgen voor bloedarmoede. Door bloedarmoede kunnen klachten zoals vermoeidheid, duizeligheid en hoofdpijn ontstaan. Overigens komt ijzer ook in andere voedingsmiddelen voor zoals brood, bepaalde groenten, peulvruchten en aardappels

Vitamine B1: Deze vitamine is voornamelijk belangrijk voor het zenuwstelsel. Een tekort kan problemen geven zoals geheugenverlies of concentratieproblemen. Deze vitamine is te vinden in granen, aardappels, peulvruchten en noten.

Vitamine B2: Te weinig van deze vitamine kan ontstekingen aan de huid veroorzaken. Vitamine B2 zit in kool, gedroogde tomaten en paddenstoelen.

Omega 3: Weinig omega 3 geeft geen problemen. Toch kan omega 3 heel nuttig zijn voor een gezond lichaam. Bij voldoende inname verlaagt het bijvoorbeeld aanzienlijk de kans op hart- en vaatziekten. koolzaadolie, lijnzaadolie, walnotenolie, tarwekiemolie en sojaolie bevatten natuurlijke omega3.

Calcium: Calcium komt vooral voor in melk(producten). Te weinig calcium kan de kans op botontkalking vergroten. Botontkalking zorgt ervoor dat botten eerder kunnen breken. voorbeelden van calciumrijke producten zijn: broccoli, bonen en zeegroenten.

Vitamine D: Deze vitamine is onder andere belangrijk voor sterke botten. Het komt van nature vooral voor in vette vissoorten. Ook kan het onder invloed van zonlicht aangemaakt worden in de huid. Vitamine D is lastig te vinden voor veganisten, maar wilde paddenstoelen bevatten deze vitaminen wel. Voedingssupplementen of het zonnetje zijn de beste aanrader.

vegaschijf

BRON FOTO: ISIS-VEGANISME.NL

Kortom als je als veganist voldoende voedingsstoffen wilt binnenkrijgen, moet je tijdens het boodschappen doen erg letten op wat je koopt. Een veganistisch dieet kan ook erg duur zijn, maar als je regelmatig naar de markt gaat scheelt dit een hoop geld. Je bespaart natuurlijk ook op alle dure vlees- en visproducten. Veganisten krijgen over het algemeen veel vitaminen binnen door het vele eten van groente en fruit, dat maakt het een gezonde levensstijl en natuurlijk diervriendelijk. Het veganisme is niet voor iedereen weggelegd, maar af en toe een veganistische maaltijd  kan ook geen kwaad.

Veganistische nasi

400 gram rijst
4 tenen knoflook
1 ui
1/2 eetlepel sambal
2 eetlepels bouillonpoeder
Groente naar smaak, bijvoorbeeld doperwtjes of mais
Kook de rijst. Bak de geperste knoflook en gesneden uien, voeg de sambal en het bouillonpoeder toe. Meng dit met de gekookte rijst en laat het geheel even bakken.

Saté van seitan (een vleesvervanger gemaakt van tarwegluten)

Glutenpoeder
Water
Shoarmakruiden en ketjap
Meng het glutenpoeder met
water en de kruiden totdat een deegachtige substantie ontstaat. Bak blokjes van het deeg en steek ze aan een satéprikker. Serveer de seitan met satésaus.

 

 

BRON FOTO 1: http://www.veganisme.org

 

 

 

 

De oorsprong van het kraken

Oorzaak

Halverwege de jaren ’60 werd kraken bekend in de media vanwege een oproep in een studententijdschrift. Voor die tijd werden onbewoonde huizen altijd stilletjes bezet.  De voornaamste reden voor het kraken van huizen was de extreme woningnood die heerste na de tweede wereldoorlog. Veel huizen waren gebombardeerd tijdens de oorlog. De babyboom na de jaren ’50 en de verstedelijking zorgden ook voor een enorm tekort op de woningmarkt.

Publiciteit

In 1964 moedigde het Amsterdams studentenblad Propria Cures studenten aan om leegstaande panden te bezetten in de Kattenburgwijk. In afwachting van de sloop, werden de oorspronkelijke bewoners verhuisd en vond het studentenblad een tijdelijke oplossing voor de huisvesting van een grote groep studenten.Voor deze tijd werd het kraken nooit echt opgepikt door de media.

De witte plannen

Er ontstonden verschillende anarchistische bewegingen zoals Provo. Provo was een groep jonge actievoerders die de woningnood en stadssanering in Amsterdam bekritiseerden. Zij wilden met ‘De witte plannen’ de maatschappelijke problemen van de jaren ’60 oplossen. Provo creëerde het beeld van Amsterdam-Kabouter stad. Een utopie van een kleinschalige mens- en milieuvriendelijke samenleving met een socialistische en anarchistische grondslag.

De kraker

Woningburo De Kraker werd in 1969 opgericht. Met de opkomst van deze nieuwe georganiseerde beweging, werd er afscheid genomen van Provo. Woningburo De Kraker begeleidde verschillende kraakacties onder het motto: ‘redt een pandje, bezet een pandje’. Zij gaven een krakershandleiding uit. In deze handleiding stonden praktische tips zoals het illegaal aftappen van gas en elektriciteit en juridisch advies over huisvredebreuk. Door hun openlijke manier van actievoeren kreeg de beweging veel aandacht van de pers. Sindsdien wordt het bezetten van een pand ‘kraken’ genoemd.

Kraakgolf

In de jaren ’70 ontstond Aktie ’70 en de Oranjevrijstaat. Zij organiseerden kraakspreekuren en stelden lijsten op met leegstaande panden. De gemeente controleerde of deze panden bewoonbaar waren. De gemeente regelde dan dat enkele van deze panden verhuurd werden. Dit was de start van een kraakgolf in Nederland. 5 mei 1970 werd uitgeroepen tot Nationale Kraakdag. De kraakbeweging werd deels gesteund door buurtactiegroepen en jeugdhulpverlening. Jeugdhulpverlening wilde jongeren met problemen helpen aan een woning. Dit betekende de introductie van drugsgebruik in de krakerswereld. Door de betrokkenheid van de hulpverlening werd de woningnood een vast politiek agendapunt. Vanaf de tweede helft van de jaren ’70 waren er over heel Nederland tienduizenden jongeren betrokken bij de kraakwereld.

Oproer

In 1980 kondigde de overheid aan dat de anti-kraakwet definitief werd ingetrokken. In de jaren ’80 was de woningnood hoger dan ooit, wat veel oproer veroorzaakte bij de krakers bewegingen. Op 30 april 1980 kwamen krakers uit heel het land voor de demonstratie ‘Geen woning, geen kroning’ die wereldwijd gevolgd werd.De demonstratie liep uit de hand en zorgde voor interne verdeeldheid tussen pacifistische en gewelddadige krakers. De Amsterdamse kraakbeweging was een inspiratie voor andere landen. De onrust sloeg over naar andere steden zoals Berlijn, Leuven en Londen.

Anti-kraak

Ten ongenoegen van de krakers werd in de jaren ’90 Anti-kraak geïntroduceerd. Veel jongeren en studenten kozen ervoor om voor een kleine bijdrage te huren. Door de gemeente werden er alternatieve ruimten gezocht om de creatieve woon-werkcultuur voort te laten leven. In 1994 werd kraken van woningen die minder dan een jaar leegstaan, strafbaar. Door de aangescherpte wetgeving werd het kraken steeds lastiger. Krakers moesten nu advocaten in arm nemen. De nieuwe generatie krakers waren niet erg populair bij de oude garde. Zij werden ervan beschuldigd geen ideologieën te hebben.

De huidige situatie

Ondanks de anti-kraakwet worden er in heel Nederland nog steeds panden gekraakt. Kraken is nog steeds een protestmiddel tegen onnodige leegstand, speculatie, en een tekort aan betaalbare woningen. In Amsterdam worden nog steeds wekelijks bijeenkomsten gehouden over het kraken van panden. Dit is ook nog steeds mogelijk als je goed geïnformeerd bent en een advocaat in de arm neemt. De laatste twee jaar zijn er talloze kraakpanden en broedplaatsen ontruimd. Deze ontwikkeling is zorgelijk voor de kraakscene. Wat zijn de alternatieven als alle kraakpanden gesloten worden?

BRON FOTO: TOM ORDELMAN, BERLIJN, 1981